Wringende rollen en belangen in het kleinbedrijf

Hoe kleiner een bedrijf is, hoe meer verschillende taken er op het spreekwoordelijke bordje van een ondernemer liggen. Mijn oud-collega´s Léon van der Sande en Jan Smit van Syntens hebben verschillende rollen in het MKB uit eigen ervaring en naar eigen inzicht vastgelegd in een model, het model van Smit. Bij vraagstukken van ondernemers haal ik vaak hun model ´uit de kast´ om samen met die ondernemer de situatie in zijn bedrijf beter in kaart te brengen en tot inzichten en oplossingen te komen. Ik werk er graag mee. Het model is beproefd in de dagelijkse praktijk en wordt als ´zeer verhelderend´ ervaren. Ik denk dat de kracht zit in de eenvoud van het model van Smit, en dat spreekt ondernemers uit het MKB ook zeker aan.

In het model worden vier verschillende rollen onderscheiden in een bedrijf. Ten eerste de manager, die ontwikkelt, bijstuurt en budgetteert. Ten tweede de aandeelhouder, die o.a. kijkt naar rendement en marktwaarde van het bedrijf. Ten derde de ondernemer als persoon, die kijkt naar eigen drive, werkplezier, balans en tot slot het Bedrijf als geheel, die kijkt naar de strategie, omzet, en cultuur. Iedere rol heeft een andere focus, met daaruit voorkomend andere taken en belangen. Die belangen kunnen soms haaks op elkaar staan en gaan wringen. Terwijl het toch één totaal zou moeten zijn. Maar waar wringt het dan en waarom?

Het is heel nuttig om bij complexe, belangrijke overwegingen de verschillende "petten" van manager, aandeelhouder, persoon en bedrijf op te zetten en te kijken naar welke consequenties de beslissing zou hebben voor elke rol. En welke belangen wringen. En dan zou het zomaar kunnen zijn dat je een beslissing voor de aandeelhouder heel gunstig uit zou vallen, maar de ondernemer als privépersoon niet. Het staat bijvoorbeeld te ver af van waar hij goed in is, en waar hij energie uit put. Wordt het dan tijd voor een capabele bedrijfsleider en kan de ondernemer zich meer gaan focussen op waar hij goed in is, en waar hij veel meer energie van krijgt?

Het model van Smit geeft het inzicht om strategische vraagstukken vanuit de verschillende petten en rollen te analyseren om gevolgen, om een beter zicht op het vraagstuk te krijgen en nieuwe stappen te nemen om de rollen minder te laten wringen. Dat levert uiteindelijk voor het bedrijf als totaal een belangrijke winst op.